(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.21. అధ్యాయః 021
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేనార్జునంప్రతి భూతప్రాణాదిసృష్ట్యాదిప్రతిపాదకబ్రాహ్మణదంపతిసంవాదానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

వాసుదేవ ఉవాచ।

అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
దంపత్యోః పార్థ సంవాదో యోఽభకవద్భరతర్షభ॥ 14-21-1(92999)
బ్రాహ్మణీ బ్రాహ్మణం కంచిజ్జ్ఞానవిజ్ఞానపారగం।
దృష్ట్వా వివిక్త ఆసీనం భార్యా భర్తారమబ్రవీత్॥ 14-21-2(93000)
కం ను లోకం గమిష్యామి త్వామహం పతిమాశ్రితా।
న్యస్తకర్మాణమాసీనం కీనాశమవిచక్షణం॥ 14-21-3(93001)
భార్యాః పతికృతాఁల్లోకానాప్నువంతీతి నః శ్రుతం।
త్వామహం పతిమాసాద్య కాం గమిష్యామి వై గతిం॥ 14-21-4(93002)
ఏవముక్తః స శాంతాత్మా తామువాచ హసన్నివ।
సుభగే నాభ్యసూయామి వాక్యస్యాస్య తవానఘే॥ 14-21-5(93003)
గ్రాహ్యం దృశ్యం తథా శ్రావ్యం యదిదం కర్మ విద్యతే।
ఏతదేవ వ్యవస్యంతి కర్మ కర్మేతి కర్మిణః॥ 14-21-6(93004)
మోహమేవ నిగచ్ఛంతి కర్మిణో జ్ఞానవర్జితాః।
నైష్కర్ంయ న చ లోకేఽస్మిన్మౌర్తమిత్యుపలభ్యతే॥ 14-21-7(93005)
కర్మణా మనసా వాచా శుభం వా యది వాఽశుభం।
జన్మాదిమూర్తిభేదానాం కర్మ భూతేషు వర్తతే॥ 14-21-8(93006)
రక్షోభిర్వధ్యమానేషు దృశ్యశ్రావ్యేషు కర్మసు।
ఆత్మస్థమాత్మనా తేన దృష్టమాయతనం మయా॥ 14-21-9(93007)
యత్ర తద్బ్రహ్మ నిర్ద్వంద్వం యత్ర సోమః సహాగ్నినా।
వ్యవాయం కురుతే నిత్యం ధీరో భూతాని ధారయన్॥ 14-21-10(93008)
యత్రి బ్రహ్మాదయో యుక్తాస్తదక్షరముపాసతే।
విద్వాంసః సువ్రతా యత్ర శాంతాత్మానో జితేంద్రియాః॥ 14-21-11(93009)
ఘ్రాణేన న తదాఘ్రేయం నాస్వాద్యం చైవ జిహ్వయా।
స్పర్శనేన తదస్పృశ్యం మనసా త్వవగంయతే॥ 14-21-12(93010)
చక్షుషా న విషహ్యం చ యత్కించిచ్ఛ్రవణాత్పరం।
అగంధమరసస్పర్శమరూపం శబ్దవర్జితం।
యతః ప్రవర్తతే తంత్రం యత్ర చైతత్ప్రతిష్ఠితం॥ 14-21-13(93011)
ప్రాణోఽపానః సమానశ్చ వ్యానశ్చోదాన ఏవ చ।
తత ఏవ ప్రవర్ంతతే తదేవ ప్రవిశంతి చ॥ 14-21-14(93012)
సమానవ్యానయోర్మధ్యే ప్రాణాపానౌ విచేరతుః।
తస్మిన్సుప్తే ప్రలీయేతే సమానో వ్యాన ఏవ చ॥ 14-21-15(93013)
అపనాప్రాణయోర్మధ్యే ఉదానో వ్యాప్య తిష్ఠతి।
తస్మాచ్ఛయానం పురుషం ప్రాణాపానౌ న ముంచతః॥ 14-21-16(93014)
ప్రాణోనోపహతే యత్తు తముదానం ప్రచక్షతే।
తస్మాత్తపో వ్యవస్యంతి తద్భవం బ్రహ్మవాదినః॥ 14-21-17(93015)
తేషామన్యోన్యసక్తానాం సర్వేషాం దేహచారిణాం।
అగ్నిర్వైశ్వానరో మధ్యే సప్తధా విహితోఽంతరా॥ 14-21-18(93016)
ఘ్రాణం జిహ్వా చ చక్షుశ్చ త్వక్చ శ్రోత్రం చ పంచమం।
మనో బుద్ధిశ్చ సప్తైతా జిహ్వా వైశ్వానరార్చిషః॥ 14-21-19(93017)
ఘ్రేయం దృశ్యం చ పేయం చ స్పృశ్యం శ్రావ్యం తథైవ చ।
మంతవ్యమవబోద్ధవ్యం తాః సప్త సమిధో మతాః॥ 14-21-20(93018)
ఘ్రాతా భక్షయితా ద్రష్టా స్ప్రష్టా శ్రోతా చ పంచమః।
మంతా బోద్ధా చ స్ప్తైతే భవంతి పరమర్త్విజః॥ 14-21-21(93019)
ఘ్రేయే పేయే చ దృశ్యే చ స్పృశ్యే శ్రావ్యే తథైవ చ।
మంతవ్యేఽప్యథ బోద్ధవ్యే సుభగే పశ్య సర్వదా॥ 14-21-22(93020)
హవీంష్యాగ్నిషు హోతారః సప్తధా సప్తసప్తసు।
సంయక్ప్రక్షిప్య విద్వాంసో జనయంతి స్వయోనిషు॥ 14-21-23(93021)
పృథివీ వాయురాకాశమాపో జ్యోతిశ్చ పంచమం।
మనో బుద్ధిశ్చ సప్తైతా యోనిరిత్యేవ శబ్దితాః॥ 14-21-24(93022)
హవిర్భూతగుణాః సర్వే ప్రవిశంత్యగ్నియం ముఖం।
అంతర్వాసముషిత్వా చ జాయంతే స్వాసు యోనిషు॥ 14-21-25(93023)
తత్రైవ చ నిరుధ్యంతే ప్రలయే భూతభావనే।
తతః సంజాయతే గంధస్తతః సంజాయతే రసః॥ 14-21-26(93024)
తతః సంజాయతే రూపం తతః స్పర్శోఽభిజాయతే।
తతః సంజాయతే శబ్దః సంశయస్తత్ర జాయతే।
తతః సంజాయతే నిష్ఠా జన్మైతత్సప్తధా విదుః॥ 14-21-27(93025)
అనేనైవ ప్రకారేణ ప్రగృహీతం పురాతనైః।
పూర్ణాహుతిభిరాపూర్ణాస్తే పూర్యంతే హి తేజసా॥ ॥ 14-21-28(93026)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి ఏకవింశోఽధ్యాయః॥ 21 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-21-3 కర్మ అగ్నిహోత్రాదికం న్యస్తం చేన తం। కీనాశం కర్కశం మయి నిరనుక్రోశం। అవిచక్షణం మమ అనన్యగతికత్వమజానంతం॥ 7-21-7 మౌఖ్యమిత్యుపలభ్యతే ఇతి థ.ద.పాఠః॥ 7-21-17 తత్పరం బ్రహ్మవాదిన ఇతి ద.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.